ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽိုင်ႈ

ဝႅၼ်ႇၽိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူၼ်ႇပင်း လႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၵူၼ်ႇပင်း ၼႂ်းပိူင်ပၢႆးၸၢင်ႊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႅတ်ႉသ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ ၵႅတ်ႉသ်သၽႃႇဝ၊ ၵႅတ်ႉသ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ ၵႅတ်ႉသ် ဝဵင်းလူင်၊ လူမ်းမႆႈ လႄႈ လူမ်းမႆႈ၊

ဝႅၼ်ႇၽိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈလူႉသုမ်းႁႅင်းတဵၵ်း ၶွင် လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းယႂ်ႇၼႃႇလႄႈ မွၵ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈ ၶွင် လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၵဵတ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလိူၵ်ႈ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်း လွၵ်းပိူင်လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း လူၺ်ႈ လွင်ႈလူႉသုမ်းႁႅင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ တဵမ်ထူၼ်ႈသေ လွင်ႈၶႅင်လႅင်း ၶႅပ်းလွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း တႃႇတေၶၢမ်ႇလႆႈ ႁႅင်းတဵၵ်း လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း မိူဝ်ႈမၼ်း ဢိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ။ လိူတ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ တၢင်းမႆႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၼင်ႈ ဢႅတ်ႉသတူဝ်ႇမႃႇ တီႈတၢင်းမႆႈသုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ။

တၢင်းယၢဝ်းၶူင်သၢင်ႈလႄႈ တၢင်းသုင်တင်းမူတ်း 100 ။ဝႅၼ်ႇပႃႇမွၵ်ႇၵွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လဵၵ်ႉသေ တၢင်းပိုတ်ႇဢိုတ်း မၼ်းၵေႃႈ ဝႆးသေ မၼ်းမီး ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၵုမ်းထိင်း ၼမ်ႉမၼ်း လီလီ။ လၵ်းပိူင်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီး သၢႆလႅင်း ယႂ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီး သဵၼ်ႈတၢင်း ယႂ်ႇၼၼ်ႉ လိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸုမ်းဝႅၼ်မွၵ်ႇၵွၼ် ၼႆႉ လူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ တေလႆႈလိူၵ်ႈ တၢင်းယႂ်ႇ လႄႈ မဵဝ်းမၼ်း ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီငၢမ်း လႄႈ ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီငၢမ်း။

ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ၼႂ်းၵၢၼ် throttling ၊ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း လႄႈ လွင်ႈလိၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး တၢင်းယၢဝ်း ၶူင်သၢင်ႈ ဢၼ်ပွတ်း လႄႈ တၢင်းဝႆး ပိုတ်ႇဢိုတ်း ဢၼ်ဝႆး (1/4r) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႅင်းတဵၵ်းဢၼ်တႅမ်ႇ (ႁႅင်းတဵၵ်းဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဢွၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇပႅၵ်ႇ။ဝႅၼ်ႇၽိုင်ႈၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်မႄးသွင်တီႈ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႅပ်ႈ၊ သဵင်ဢေႇ၊ လွင်ႈႁူးလႅင်းလႄႈ လွင်ႈပဵၼ်ၵႅတ်ႉသ်၊

ၸုမ်း cဢၼ်မီးသုၼ်ၵၢင် ဝႅၼ်မွၵ်ႇၵွၼ် ၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၼမ်ႉဝၢၼ် ၼမ်ႉႁႅင်ႈ ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၼမ်ႉၵိူဝ် ဢၢႆၼမ်ႉ ၵႅတ်ႉသ်သၽႃႇဝ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ယႃႈယႃ ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ သၢႆၼမ်ႉ Acid-base လၢႆလၢႆဢၼ် လႄႈ သၢႆၼမ်ႉတၢင်ႇၸိူဝ်း။

ဝႅၼ်ႇပႃႇမွၵ်ႇၵွၼ် ဢၼ်ပိၵ်ႉဝႆႉၼူမ်ၼူမ် ၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ပိုတ်ႇဢိုတ်း သွင်ၽၢႆႇ လႄႈ တႃႇမႄး သၢႆလူမ်း လႄႈ သၢႆၼမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်ၽုၼ်ႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉ ၵႅတ်ႉသ် လႄႈ သၢႆၼမ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁေႈ၊