ဝႅၼ်ႇပႃႇ - ဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁူႉ ၵွၼ်ႇပႆႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်။

ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉၸိုင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူႊဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ မၼ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်းၼမ်။ တႃႇတေႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေလိူၵ်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးၸၢင်ႊ လႄႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၼႂ်းမဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇတေလိူၵ်ႈလႆႈ ၶိူင်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။

1.ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽိုင်ႈ

ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ မၼ်းတႅပ်းတတ်းပၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉမၼ်းလႄႈ ဢသၢၵ်ႈမၼ်းယၢဝ်း။ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၼမ်ႉလႆၼၵ်းၼႃ ႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈဢၼ်ၵႆၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ႁေႈ ဢၼ်ဢဝ် ႁေႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁေႈ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၢဝ်းပွတ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၢဝ်းပွတ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မဝ်မၢင်၊ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသုင်သုတ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇတေၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢၼ်တေလႆႈႁပ်ႉႁွင်း ႁႅင်းတဵၵ်းဢၼ်သုင်လိူဝ်ႁႅင်းၼၼ်ႉသေ တေႃႉသူင်ႇလႆႈ လွင်ႈလႆၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈ လႄႈ တေမီးလွင်ႈၶၢမ်ႇႁိုင် ဢၼ်လူဝ်ႇတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၶိူင်ႈဢၼ်မီးတီႈဢၼ်ယၢပ်ႇတႃႇတေထိုင်လႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ၽင်ဝႆႉတႂ်ႈလိၼ်လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇတေႁွတ်ႈထိုင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူင်ႉၼႆ တႃႇတေတႅၼ်းတၢင်ၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ် လႄႈ လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလိူၵ်ႈ ဢၼ်မီးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

2.လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ

လိူၵ်ႈဢဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမဝ်မၢင်သေ ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇသၢႆၼမ်ႉဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် သၢႆၼမ်ႉမၼ်း ၵုမ်းထိင်း။ ႁွင်ႈၼမ်ႉ၊ ႁွင်ႈၼမ်ႉ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးၽုၺ်ႇၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်လူဝ်ႇၼမ်လိူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ သၢႆၼမ်ႉမၼ်း၊ လွၵ်းလၢႆးတေႃႉသူင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွၵ်းလၢႆး လႅၵ်ႈလၢႆႊၼမ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်း ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသုင် လႄႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ ဢၼ်မီး ဢသၢၵ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ၼၵ်းၼႃၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸၢမ်းတူၺ်း တီႈႁူင်းၵၢၼ် တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ တႃႇတေ ၵမ်ႉထႅမ် လႄႈ ပူၼ်ႉလိူဝ် လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၼႃႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸၢင်ႊၼႄပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၼူတ်ႉ လႄႈ ၼူတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဝႅၼ်ႇလ် ၵူႊဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလိူၵ်ႈဢဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တေလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

3.ၸၼ်ႉတႅတ်ႈတေႃး

လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းလွင်ႈလိူၵ်ႈဢဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ ၼႂ်းၶိူင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇလ်ၵူႈဢၼ်ၼႆႉ မီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ တၢင်းၼမ် လွင်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇ သင်ဝႃႈမီး တီႈဢၼ်ဢိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း တေၵႂၢင်ႈၵႃႈႁိုဝ် တၢင်းၼမ်ၼမ်ႉ ဢၼ်တေလတ်းၽၢၼ်ႇလႆႈ မိူဝ်ႈပိုတ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႄႈ ဝႅၼ်ႇလ်ၼၼ်ႉ တေယုမ်ႇယမ်လႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၵႃႈႁိုဝ်။ ၶေႃႈမုၼ်းမၼ်းၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ တၢင်းဝႆး ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

4.တၢင်းလိူၵ်ႈၵုမ်းထိင်း

လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈဢဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးၵုမ်းထိင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးဝႆႉ ၼဵၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁွႆးယိပ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇတေ ဢဝ်မိုဝ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ လုၵ်ႉတီႈ ပိုတ်ႇ ႁႂ်ႈဢိုတ်း။ တီႈယိပ်းမၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် မၼ်းမီး လွင်ႈၶၢႆႉတီႈ သီႇပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ လုၵ်ႉတီႈသုတ်း တေႃႇထိုင် တီႈသုတ်း တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ငဝ်းလၢႆး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႆးဝႆး လႄႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။ တၢင်ႇၸိူဝ်းသမ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈလႅၵ်ႈလႆၢႈပႆၢးၸၢၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ solenoid ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶၢဝ်းတၢင်းပႆၢးၸၢၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။

ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ လွၵ်းလၢႆးၵုမ်းထိင်း မေႃႈၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉႁႅင်းတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မေႃႈၼႆႉ မၼ်းပၼ်ႇ ၶွပ်ႇဝႅၼ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မၼ်းၶၢႆႉပၼ် ၼဵၼ် လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶႅၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ မၼ်းပၼ်လွင်ႈၵုမ်းထိင်းတဵမ်ထူၼ်ႈ တီႈဢၼ်ၵႆသေ ပေႃးလူဝ်ႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃး။

5.ၼမ်ႉၵတ်ႉဝႅၼ်ႇ

လွင်ႈတၢင်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်တေလႆႈလိူၵ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ တႃႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ မီးၵႃႈႁိုဝ် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းၼႂ်းဝႅၼ်ႇပႃႇ တေၶၢမ်ႇလႆႈ လွတ်ႈၽေးၵႃႈႁိုဝ်။ တွၼ်ႈတႃႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် ဢၼ်လႆၼၵ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်မီး တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇတေ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွၵ်းလၢႆး လွတ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၸပ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေလႆႈထတ်းတူၺ်း ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈလူဝ်ႇ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈ မၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။