ဝႅၼ်ႇပႃႇၽိုင်ႈသွင်ၽႅၼ်ႇ: ၽၢင်ႁၢင်ႈလႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း

ဝႅၼ်ႇပႃႇၽိုင်ႈသွင်ၽႅၼ်ႇဢၼ်ပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉ မၼ်းလဵၼ်ႈပဵၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းပိူင်ၼမ်ႉလၢႆလၢႆဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်း ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ၼမ်ႉၼၵ်းမဝ် ပိုတ်ႇဝႆး ဢိုတ်းဝႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ဢႃႇယုယၢဝ်း လႄႈ လွင်ႈတၢင်းတၢင်ႇဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီး၊
ၽၢင်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇသွင်ၽႅၼ်ႇဝႅၼ်မွၵ်ႇၵွၼ်
1. ၵေႃႇသၢင်ႈငၢႆႈငၢႆႈ ၼမ်ႉၼၵ်းမဝ်
ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ လႄႈ သတပ်ႉဝႅၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် လၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၽႅၼ်ႇသွင်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်သေ ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းၵေႃႈ မဝ်လိူဝ်။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်တင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၽႅၼ်ႇသွင်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်လိူဝ်မႃးသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
2. တၢင်းဝႆး ပိၵ်ႉ လႄႈ ပိၵ်ႉ ဝႆး
လွင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီး ၽႅၼ်ႇသွင်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းပိုတ်ႇဢိုတ်း ဝႆးလိူဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊတီႈၵူႊတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢၼ်မီး ၽႅၼ်ႇလိၼ် သွင်ၽၢႆႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလိူဝ်မႃးသေဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်လူႉသုမ်းၵႂႃႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ သူင်ႇၼမ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
3. လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူမ်ႇလူမ်ႈလီ
လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ သွင်ၽႅၼ်ႇၼႆႉ လီတႄႉတႄႉသေ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ ၽိုၼ်ၽၵ်းတူ လႄႈ တူဝ်ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊထိုင်တီႈ လွင်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇ သုၼ်။ ၽၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ တႃႇႁႂ်ႈ သၢႆၼမ်ႉမၼ်း တေႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ လွတ်ႈၽေးလီၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႊဝႄႈလႆႈ လွင်ႈၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ယွၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ။
4. ဢႃႇယုၸႂ်ႉလႆႈယၢဝ်း
ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်း ၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢၼ်မီးၽႅၼ်ႇလိၼ် သွင်ၽၢႆႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း ဢၼ်ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢသၢၵ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢေႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵႃႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶမ်ႇပၼီႇ တင်းၼမ်။
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇၽိုင်ႈသွင်ၽႅၼ်ႇ
ဝႅၼ်ႇပႃႇ သွင်ၽႅၼ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢႆလၢႆဢၼ်သေ ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်း ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ် သွတ်ႉ၊
1. ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးသွင်ၽႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇတေႃႉသူင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူၼ်ႇပင်းလၢႆလၢႆမဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ လႄႈ ဢႄႇလ်ၵႃႇလီႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၶိူင်ႈၵုမ်းထိင်း သၢႆလႅင်း လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း။
2. ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးသွင်ၽၢၵ်ႇ တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၼမ်ႉလႆ လႄႈ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ လႄႈ တႃႇမႄးၵုမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
3. ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းမႆႈ လႄႈ လူမ်းမႆႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးသွင်ၽၢၵ်ႇ တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ႁႅင်းမႆႈ လႄႈ လူမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းမႆႈ လႄႈ လူမ်းမႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ လႄႈ ၼိမ်သဝ်းလႆႈ။
4. ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၽႅၼ်ႇသွင်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ၼမ်ၼႃႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇတေႃႉသူင်ႇ လႄႈ တႃႇသိမ်းဝႆႉ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၵႅတ်ႉသ်သၽႃႇဝ၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇသူင်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ တႃႇၵုမ်းထိင်း ဢၢႆၼမ်ႉ လႄႈ ၼမ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်တင်းမူတ်းဝႃႈၸိုင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးသွင်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တင်းၼမ် လူၺ်ႈၽွၼ်းလီ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢႆးၸၢင်ႊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉသေ လွင်ႈမုင်ႈမွင်း တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ သွင်ၽၢႆႇၼၼ်ႉ တေၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးယူႇ။
ၶွမ်ႊပၼီႊ ဝႅပ်ႊၼမ်ႉ တၢင်ႊၵူဝ်ႊ။ ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈၼင်ႈ ဢၼ်ယိုတ်ႈ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးၸၢင်ႊ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈၼင်ႈ ဢၼ်ယိုတ်ႈ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ၊lug ၽိုင်ႈဝႅၼ်ႇ, ဝႅၼ်ႇပႃႇမွၵ်ႇၵွၼ် ဢၼ်မီးၵႅၼ်မၼ်းသွင်ၽႅၼ်ႇ၊ဝႅၼ်ႇထတ်းသွင်ၽႅၼ်ႇ waferၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ တႅၼ်ႊၸိၼ်ႊ တၢင်ႊၵူဝ်ႊ ဝႃႇတိူဝ်ႊသျိၼ်ႊ ဝႅပ်ႊဝႅၼ်ႊ ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယွင်ႈယေႃး လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လူၺ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ လႄႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယုမ်ႇယမ် ႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းပၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇ လွၵ်းလၢႆး ၼမ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးလႆႈမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇႁူႉလွင်ႈၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ လႄႈ လၢႆးၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ။