ၸွမ်းၼင်ႇ ၾူၼ်တူၵ်း လႄႈ မူၺ် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းမႆႈ မႃးၼၼ်ႉသေ လူမ်းမႆႈၵေႃႈ တူၵ်းလူင်းၵႂႃႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၽၢႆႇၼႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၼမ်ႉၵူတ်ႉၶၢႆ ႁတ်းႁၢၼ် ၾူၼ်တူၵ်း ႁတ်းႁၢၼ် တႄႇပၢင်တိုၵ်း မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵိၼ် ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလီငၢမ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် 12 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းမႄးပၼ်ၼမ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်း လႆႈယူႇသဝ်း ၸွမ်းပိူင်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၵူႊပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်း သၢႆၼမ်ႉမၼ်း တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ 150ဝႅၼ်ၼမ်ႉမေႃႇ ဢၼ်မီးတီႈသဵၼ်ႈတၢင်းႁူဝ်ႉၶျႅင် လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းရႅၼ်ႇၼိင်း ၶၢမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈလူႉၵွႆသေ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီငၢမ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၼမ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼႆ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈၶွမ်ႊပၼီႊၵမ်းလဵဝ်။
ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉလႄႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၵေႃႈ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉဝႆႉ။ ဝၢႆးသေ လႆႈႁပ်ႉၶၢဝ်ႇယဝ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ဝႆးဝႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ သူင်ႇၶိူင်ႈၶုတ်းႁွင်ႈ ၵႂႃႇတီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ဝႆးဝႆး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်း မူၺ်တူၵ်းႁႅင်းၼႃႇ လူမ်းမႆႈၵေႃႈ ၸမ်တေပဵၼ် ၶၢဝ်းမႆႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းၼွၵ်ႈၵေႃႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇ။
တီႈဢွင်ႈတီႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼၼ်ႉ ၼမ်ႉလိၼ်လိူင် လေႃးၵၼ်တင်း ၾူၼ်လႄႈ မူၺ်သေ မႆႈၼႃႇ ၶူပ်းၶူပ်း။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၶဝ် ဢမ်ႇမီးတိၼ်သေ ပႆၼိူဝ်ၼမ်ႉလိၼ်ၵတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတိၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇၾူၼ်တူၵ်း လႄႈ မူၺ်တူၵ်းမႃး။ ၶဝ်ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်တင်းၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းႁႄႈ၊ဝႅၼ်ႇပႃႇ၊လႄႈ တင်ႈၶိူင်ႈမႂ်ႇ။ လူမ်းမႆႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမႆႈ မႃးၸိုမ်းၸိုမ်း ၶူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ဝႆးဝႆးသေ မိုဝ်းၶဝ် လႅင်မႃး ယွၼ်ႉမႆႈသေတႃႉ ၼႂ်းၸႂ်ၵူႊၵေႃႉ မီးတၢင်းဝူၼ်ႉ ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း ဢၼ်လဵဝ်ၵွႆးဝႃႈ “ဝႆးဝႆး ဝႆးဝႆး ႁဝ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ တူၵ်းလိုၼ်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ ၵူႊၵေႃႉ!” ၶဝ်ဢမ်ႇၶတ်းၸႂ် တႃႇတေၵိၼ်ၼမ်ႉမႆႈ ၵွၵ်းၼိုင်ႈသေ လႆႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းႁူးၵၢၼ် ဢၼ်မီးလိၼ်လိူင်ၼၼ်ႉ။ သဵင်ႁွင်ႉသႅၼ်ႇ ၶိူင်ႈၶုတ်းႁွင်ႈ လႄႈ သဵင်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ႁေႈ ဢၼ်ၽႃႇၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ လဵၼ်ႈပဵၼ် “လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် တိုၵ်းတေႃး” တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ လွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၾူၼ်မႆႈ လႄႈ မူၺ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၵေႃႇသၢင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးလၢႆၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ ဢၼ်လူႉၵွႆဝႅၼ်လႆႈတႅၼ်းတီႈ ဢွင်ႇမၢၼ်။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမႃး လႆႈထူၺ်ႈၸႂ် လူမ်ၸႂ်သေ ၼႃႈတႃၶဝ် ႁွမ်ႁွမ် ႁွမ်ႁွမ် လူမ်ၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ သၢႆၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ငၢႆႈငၢႆႈ ယွၼ်ႉ လူမ်းမႆႈ ၾူၼ်တူၵ်း ၶၢဝ်းမႆႈၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊၼမ်ႉ ဝဵင်းလူင် လႆႈၶပ်းၶိုင်ဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသေ လႆႈႁႅင်းၵူတ်ႇထတ်း လႄႈ လႆႈၶပ်ႉၶိုင်ပၼ် ၸုမ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ႁႂ်ႈပႂ်ႉတူၺ်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ လႄႈ ဝႆးဝႆးၼႆႉ ၸၢမ်းတူၺ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ တႃႇတေ တုမ်ႉတွပ်ႇ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ လႄႈ ၵမ်ႉၸွႆႈ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွမ်ႊပၼီႊ လၢတ်ႈဝႃႈ တေသိုပ်ႇသႂ်ႇၸႂ် လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈ တေဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ႁႂ်ႈၼမ်ႉ လွတ်ႈၽေး လႄႈ မၼ်ႈၵိုမ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းမႆႈ လႄႈ ပႂ်ႉပႃး “သၢႆၸႂ်” ဝဵင်းလူင် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶွမ်ႊပၼီႊ ဝႅပ်ႊၼမ်ႉ တၢင်ႊၵူဝ်ႊ ၊ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး ႁိုင်ၼၢၼ်း မိူဝ်ႈပီႊ 2003 ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၵတိ တႃႇတေၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်ပၼ်ၼမ်ႉ တႃႇတေ ထိင်းသိမ်း ၼမ်ႉ လႄႈ လွင်ႈပၼ်တၢင်းမႆႈ ၼႂ်းဝဵင်း ႁႂ်ႈၼိမ်သဝ်း။ လူၺ်ႈၶူဝ်းၶွင်ၵႅၼ်ႇၶႅင် မိူၼ်ၼင်ႇဝႅၼ်မွၵ်ႇၵွၼ်, ၵဵတ်ႉဝႅပ်ႉ, လႄႈထတ်းတူၺ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇလဵၼ်ႈပဵၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ၶွမ်ႇပၼီႇၼႆႉ ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၶၢဝ်းမႆႈ လႄႈ ၵၢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၸွမ်းၼင်ႇၵူႊပွၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼမ်ႉၼႂ်းဝဵင်း ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ၽႄ - ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ-05-2026
