ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ - ပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇs ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢႆလၢႆလွင်ႈသေ ပၼ်လွၵ်းလၢႆး တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၼမ်ႉ လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် လႆလူင်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ပိူင်ၾၢင်လၢႆလၢႆမဵဝ်း ပႃးၸဵမ် ဢၼ်လိူၵ်ႈလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ ဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉ ယၢင်၊ၽၵ်းတူ NRSs ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵဵတ်ႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃး လႄႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵဵတ်ႉ F4/F5 ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပၼ် ၽွၼ်းလီ လႄႈ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တႃႇတေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်ဢဝ်ယၢင် ၼင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် လိူၵ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈလႄႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၼမ်ၼႃႇ။ ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ မဵဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းဝႆႉ တီႈၼင်ႈယၢင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵဵတ်ႉၼၼ်ႉ ႁူမ်ႇဝႆႉ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉလႆ ၵုမ်းထိင်းလႆႈလီငၢမ်း။

မဵဝ်းၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ ဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ NRS ဢၼ်ၸုၵ်းၼိူဝ် ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ ဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ တီႈတူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂၢၵ်ႈဢွၵ်ႇ လိူဝ်သေ ဝႅၼ်ႇပႃႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ တင်ႈဝႆႉ တီႈဢၼ်ၵႅပ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႂ်ႈလိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ တီႈတူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လႄႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ် ၸႅၵ်ႇၽႄ ၼမ်ႉ၊

တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်လူဝ်ႇ ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇၵဵတ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ တူၼ်ႈမႆႉ (ႁွင်ႉဝႃႈ ဝႅၼ်ႇၵဵတ်ႉ F4/F5) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် လိူၵ်ႈဢဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ မဵဝ်းၼႆႉ မီးပိူင်ၾၢင် ဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင် လႄႈ တူၼ်ႈမၼ်း ဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ တႃႇတေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ လီငၢမ်း ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်မီးပိူင်ၾၢင် ဢၼ်ၶႅင်လႅင်းလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၶၢမ်ႇႁိုင်ၼၼ်ႉ ၽၵ်းတူ F4/F5 ၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းလႄႈ ၵႅတ်ႉသ်၊

ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢႆလၢႆလွင်ႈသေ ပၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ် တႃႇတေၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ တေပဵၼ် ၵဵတ်ႉဢၼ်ဢဝ်ယၢင်ယၢင် ႁူမ်ႇဝႆႉ တႃႇႁူမ်ႇဝႆႉ ႁႂ်ႈယုမ်ႇယမ်လႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵဵတ်ႉ NRS တႃႇတင်ႈ ႁႂ်ႈၵႅပ်ႈ ၵဵတ်ႉ stem ဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၵဵတ်ႉ F4/F5 တႃႇငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ပိူင်ၾၢင် ၵဵတ်ႉ ဢၼ်တေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ ။ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ႁဵတ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈၶႅင်လႅင်းလီ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ လႄႈ တႃႇတေ ထိင်းသိမ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁႂ်ႈ ၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ လႄႈ လွတ်ႈၽေး ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ တီႇယႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ တၢင်ႉၵူဝ်ႇ ဝႃႇတႄႇသႄးလ် ဝႄႇလ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈၼင်ႈ ဢၼ်မီး ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ဢၼ်မီးပၢႆးၸၢင်ႊ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉသေ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈၼင်ႈ ဢၼ်မီး ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဝႅပ်ႇပႃႇ ၊ၽႅၼ်ႇသွင်ၽႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးၵႅၼ်မၼ်း, ၽႅၼ်ႇသွင်ၽႅၼ်ႇ eccentric ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽိုင်ႈ, ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း, ၽႅၼ်ႇထတ်းထွင်ၽႅၼ်ႇသွင်ၽႅၼ်ႇဝႅပ်ႇ၊Y-ၸႅတ်ႈထၢတ်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ တႅၼ်ႊၸိၼ်ႊ တၢင်ႊၵူဝ်ႊ ဝႃႇတိူဝ်ႊသျိၼ်ႊ ဝႅပ်ႊဝႅၼ်ႊ ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယွင်ႈယေႃး လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လူၺ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ လႄႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယုမ်ႇယမ် ႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းပၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇ လွၵ်းလၢႆး ၼမ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးလႆႈမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇႁူႉလွင်ႈၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ လႄႈ လၢႆးၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ။သင်ဝႃႈသူၼ်ၸႂ် လွင်ႈဝႅၼ်ႇပႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးလႆႈယူႇၶႃႈ။ ယိၼ်းၸူမ်းၼမ်ၼမ်!