ႁူဝ်ယွႆႈ
ဝႅၼ်ႇပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ မၼ်းဢဝ်တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ် လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉလၢႆလၢႆဢၼ် တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆၼမ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် လူၺ်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိုၼ်ႉတီႈ ၶၢပ်ႈၼမ်ႉ ၼႂ်းဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်- ၵွင်ႉသၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တတ်းပႅတ်ႈ ၶိူင်ႈၵၢင် ႁႄႉၵင်ႈ ၶိူင်ႈၵၢင် ဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆၶိုၼ်း မူၼ်ႉမႄး ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းတဵၵ်း လႄႈ လွင်ႈလႆ ၶိူင်ႈၵၢင် လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းလႆ ၶိူင်ႈၵၢင် ၸႅၵ်ႇၽႄ ၶိူင်ႈၵၢင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵႅတ်ႇၶႄ သၢႆၼမ်ႉ လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ႁႅင်းတဵၵ်းလိူဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ မီးလၢႆမဵဝ်းသေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပဵၼ်ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ၊ၵွၵ်းဝႅၼ်ႇ၊ထတ်းတူၺ်းဝႅၼ်ႇ၊ဝႅၼ်ႇပႃႇ၊ဝႅၼ်မွၵ်ႇၵွၼ်၊ဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉ ဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽႅၼ်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵုမ်းထိင်း (ဝႅၼ်ႇပႃႇၵုမ်းထိင်း) ဝႅၼ်ႇပႃႇ ထရွတ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ လူတ်းယွမ်းႁႅင်း လႄႈ Traps ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇၶူဝ်းၶွင်မၼ်းသေ ၸႅၵ်ႇပဵၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ဢဝ် ၶမ်း ႁဵတ်းဝႆႉ၊ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇသၢႆၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ သၢႆၼမ်ႉမၼ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼိဝ်ႇၵလီးယႃး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇႁိူဝ်း လႄႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းမႆႈ။ ပရႃႇမီႇတႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တႄႇဢဝ် DN1 (ယူးၼိတ်ႉ ၼႂ်းမီႇလီႇမီႇတႃႇ) တေႃႇထိုင် DN9750၊ ႁႅင်းတဵၵ်းဢၼ်လႆႈမႃးတီႈ ဢႅတ်ႉထရႃႇဝႅၵ်ႉၸူမ်း ၶွင် 1× 10-10 မီႇလီမီႇတႃႇ (1မီႇလီႇမီႇတႃႇ = 133.322Pa) တေႃႇထိုင် ႁႅင်းတဵၵ်းသုင်သုတ်း PN14600 (ယူးၼိတ်ႉ 105 Pa)၊ တၢင်းမႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် တၢင်းမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်း -269 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။°Cတေႃႇထိုင် တၢင်းမႆႈသုင်သုတ်း 1200°C.
ၶူဝ်းၶွင် Valve ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလၢႆလၢႆပၢႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ ဝႅၼ်ႇပႃႇလၢႆလၢႆမဵဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းမႆႈ လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၾႆးၾႃႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း တႃႇႁိူဝ်း၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးၸၢင်ႊမႂ်ႇမႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ လႄႈ ၵၢၼ်ၵၢင်ႁၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၶူဝ်းၶွင် Valve ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တင်းၼမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉသေ ၵႃႊၶၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 5% ၶွင် ၵႃႊၶၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၼၼ်ႉ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၼိဝ်ႇၵလီးယႃး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ သွင်လၢၼ်ႉၵီႇလူဝ်ႇဝၢတ်ႉၼၼ်ႉ မီးဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၽႄၵၼ်ဝႆႉ မွၵ်ႈ 28,000 ဢၼ်သေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇၵုၼ်ၼျူႇၶလီးယႃး မွၵ်ႈ 12,000 ဢၼ်။ ႁူင်းၵၢၼ် ပႅတ်ႉထရူဝ်ႇၶေးမီး ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဝႅၼ်ႇပႄႇလ် လၢႆလၢႆဢၼ် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁဵင်သေယဝ်ႉ လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းဝႅၼ်ႇပႄႇလ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေမီး 8% တေႃႇထိုင် 10% ၶွင် လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈမိူင်းၶႄႇၵဝ်ႇ
01 တီႈၵိူတ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းၶႄႇ - ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး
တီႈမိူင်းၶႄႇၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆႇၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈမိူင်းၶႄႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1902 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ၶမ်း ပၢၼ်းသျူႇၸီႇ ဢၼ်မီးတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ဝူႇၶျၢင်း ၸေႊဝဵင်းႁွင်ႇၵွင်ႇ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵွၵ်းၼမ်ႉမၼ်း ၵွၵ်းၼမ်ႉမၼ်း ၸုပ်ႈဢွၼ်ႇ လူၺ်ႈမိုဝ်း။ ၵွၵ်းၼမ်ႉလဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆႇၵႆႇ ဢၼ်ဢဝ်တွင်း ၶူၼ်းဝႆႉ မဵဝ်းၼိုင်ႈ။ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸဝ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ မိူဝ်ႈပီႊ 1919 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ႁၢတ်ႉဝႄး တႄႇတႃႇ (သျႅၼ်းၸီႇ) (ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ဢွၼ်တၢင်း ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သူင်ႇၶၢဝ်ႇ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး) ၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်ႉၵႃးဢွၼ်ႇသေ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶွၼ်ႉတွင်း ဢၼ်မီး သဵၼ်ႈတၢင်းလဵၵ်ႉ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လဵၵ်းလဵၵ်းၼႆႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1926 သေ တၢင်းယႂ်ႇမၼ်း ဢၼ်သုင်သုတ်းတႄႉ ပဵၼ် NPS6 (ၼႂ်းၼိဝ်ႉ၊ NPS1 = DN25.4) ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းၼႆႉ ႁူင်းၵၢၼ် ႁၢတ်ႉဝႄး မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢင်းယိင်းၶျိင်း၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းလူဝ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၼမ်မႃးလႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁၢတ်ႉဝႄး ႁူင်းၵၢၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လဵၵ်း ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သၢႆး (ၶူၼ်း) လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼိုင်ႈယဝ်ႉၼိုင်ႈ။
ၸုမ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸူင်းႁွင်ႇၵျိဝ်း၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶၢႆလီသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႄႉ ပဵၼ် “ႁူဝ်မႃႉ” “သၢမ် 8′′ “သၢမ် 9′′ “သွင်ၶွၼ်” “သၢႆလဵၵ်း” “မၢၵ်ႇၼင်ၵႆႇ” လႄႈ “မၢၵ်ႇၼင်ၼူၵ်ႉႁုင်ႉ” ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢဝ် လဵၵ်းၶွပ်ႇ လႄႈ လဵၵ်း ဢၼ်ႁႅင်းတဵၵ်းဢေႇၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းႁူင်းႁေႃ လႄႈ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈမူတ်းသႂ်သေ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉ ဢိတ်းဢွတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈယၢင် ဢၼ်မဝ်မၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လဵၵ်ႉၼွႆႉၼႃႇ မီးပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ၶိုၼ်းလင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ လႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢေႇသေတႃႉ ပဵၼ်တီႈၵိူတ်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းၶႄႇ ၸဝ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးယဝ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၸုမ်း ၼိုင်ႈယဝ်ႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်မႃး ၸုမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း 1 ၵေႃႉ။
02ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇလူင်သွင်လင်
မိူဝ်ႈတႄႇပီႊ 1930 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သျႅၼ်းႁၢႆႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇၵဵတ်ႉလဵၵ်း ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းဢေႇ ဢၼ်မီးတႂ်ႈ NPS12 တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1935 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ႁူင်းၵၢၼ် လဵၵ်းလဵၵ်း ၶျိင်းၾိင်း လႄႈ ၽူႈႁူမ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ လဵၵ်း ၶျိင်းတၢႆႇ သေ ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် လဵၵ်း တႃႇၶျိၼ်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ပၢႆႉ သျၢၼ်းႁၢႆး ဢွၼ်တၢင်း) ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈပီႊ 1936 ၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၶဝ်ႈမႃး ယဝ်ႉတူဝ်ႈ လႄႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်း ne60ar ၊ (1 ၸၢင်ႉ≈3.33m) ၶိူင်ႈၶူၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈယုၵ်ႉ ဢၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ လွတ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်းႁဵတ်းဝႆႉ လႄႈ လွတ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်းႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶွင် ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် NPS6 ~ NPS18 သေ မၼ်းၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၽႅၼ်သၢင်ႈ လႄႈ ပၼ်ပၼ် ဝႅၼ်ႇ ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉ ႁႃႇၸိင်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သူင်ႇဢွၵ်ႇ တီႈၼၢင်းၸိင်ႇ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သူင်ႇဢွၵ်ႇ။ ဝၢႆးသေ “ဢေႃးၵၢတ်ႉ 13′′ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ၶဝ်ႈတိုၵ်း ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး မိူဝ်ႈပီႊ 1937 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈထုၵ်ႇ ၵွင်ႈလူင် ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ယိုဝ်းယႃႉပႅတ်ႈသေ ပီႊၼႃႈမႃး လႆႈတိူဝ်းငိုၼ်းတိုၼ်းသေ ၶိုၼ်းတႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်းလီမႃး တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၸမ်တေၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ 1935 ၼၼ်ႉ ၽူႈႁူမ်ႈၼႃႈၵၢၼ် 5 ၵေႃႉ ပႃးၸဵမ် လီႊၶျႅင်ႊႁၢႆႊ ၽူႈၵႃႉၶၢႆ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႇတင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် လဵၵ်း သျႅၼ်ႊယၢင်း ၶျႅင်ႊၾႃႊ (ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ တီႇလိင်း ဢွၼ်တၢင်း) တီႈသဵၼ်ႈတၢင်း သျီႇသျီႇဝႄႇ ၸေႊဝဵင်းၼၢၼ်ႇၶျႅင်း ဝဵင်းသျႅၼ်းယၢင်း။ မႄးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1939 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်း Beierma ၸေႊဝဵင်း Tiexi တႃႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်သေ ႁဵတ်းႁူင်းၵၢၼ်လူင် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သွင်တီႈ။ ထိုင်မႃး ပီႊ 1945 ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 400 ၵေႃႉသေ ၶူဝ်းၶွင်ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်၊ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ဢဝ်တွင်းႁဵတ်းဝႆႉ လႄႈ လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီးတႂ်ႈလိၼ် ဢၼ်မီးတၢင်းယႂ်ႇ တႂ်ႈ DN800 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း Shenyang Chengfa ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၶတ်းၸႂ် တႃႇတေသိုပ်ႇမီး ဢသၢၵ်ႈ တီႈမိူင်းၶႄႇၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
03ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽၢႆႇလင်
ၽွင်းသိုၵ်းသၢၼ်ၶတ်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လႄႈ တၢင်ႇတီႈ တင်းၼမ် ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းလႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်းၶျွင်ႇၵျိင်း လႄႈ တၢင်ႇတီႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉ ၼမ်မႃး လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸင်ႇတႄႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1943 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶျွင်ႇၶျိင်းႁွင်ႇတၢႆႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁူဝ်ၶျၢင်း (ႁူင်းၵၢၼ်သွင်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်မႃးဢွၼ်တၢင်း ႁူင်းၵၢၼ် ၶျွင်ႇၶျိင်း ဝႅၼ်ႇလ်) ၼၼ်ႉ တႄႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိူင်ႈၶူဝ်း တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ဝႅၼ်ႇဝႄႇလ် ဢၼ်ႁႅင်းတဵၵ်းဢေႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းပၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢွင်ႇပေႉပၢင်တိုၵ်း သၢၼ်ၶတ်းၵျႃႇပၢၼ်ႇယဝ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လီႊသျိၼ်ႊ ၸုမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸဵင်ႇၸိင်ႇ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၸိၼ်ႇသျူၼ်ႇႁေႊ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶီႇယီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇလ်ဢွၼ်ႇ ထပ်းၵၼ်။ ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇယဝ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇဝႄႇလ် ၶျွင်ႇၶျိင်း။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႅၼ်ႇတီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းတဵင်းၸိၼ်ႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် လွတ်ႇလဵၵ်း ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ႁိူဝ်း တီႈဝဵင်း ပိူၺ်ႇၵျိင်း၊
ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ၽႄ - လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ-21-2022
