ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ (1949-1959)
01ၸတ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶိုၼ်းလီၶိုၼ်း
ၶၢဝ်းတၢင်း 1949 တေႃႇထိုင် 1952 ၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းႁဝ်း ၶိုၼ်းလီမႃး။ ယွၼ်ႉလူဝ်ႇၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လူဝ်ႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ တႃႇဝႅၼ်ႇပႃႇ၊ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈဝႅၼ်ႇႁႅင်းတႅမ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင် ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁႂ်ႈၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း လွင်ႈလူဝ်ႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼၵ်းၼႃ လႄႈ ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
1. ၸီႉၼႄလႄႈ ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ
ၸွမ်းၼင်ႇ ပေႃႇလသီႇ “ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သုၼ်ႇတူဝ် တင်းသွင်ပိူင် လႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈၽွၼ်းလီ ႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ တိုၼ်းလၢင်း တင်းသွင်ပိူင်” ၼၼ်ႉသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်းလၢႆး ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ သင်ႇသိုဝ်ႉ သေ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် ၵၢင်လႄႈ ၶမ်ႇပၼီႇဢွၼ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ မိူဝ်ႈၽွင်း တေၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း သျႅၼ်းယၢင်း ၶျႅင်ႊၾႃႊ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ယွၼ်ႉၼီႈၼမ်ၼႃႇလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ၵိုတ်းဝႆႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇပႂ်ႉႁူင်းၵၢၼ် 7 ၵေႃႉၵူၺ်းသေ ၶၢႆၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ 14 ဢၼ် တႃႇတေ ၵမ်ႉၸွႆႈ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ။ ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇယဝ်ႉ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ မိူဝ်ႈတႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းပီႊၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ 7 ၵေႃႉသေ ၶိုၼ်ႈထိုင် 96 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း တီႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁၢတ်ႉဝႄး သျႅၼ်းယၢင်းသေ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၸင်ႇလႆႈ ႁၢင်ႈၽၢင်မႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိုၼ်ႈထိုင် 329 ၵေႃႉသေ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ဝႅၼ်ႇလၢႆလၢႆမဵဝ်း 610 ၸုမ်ႇသေ ၵႃႈၶၼ်ဢွၵ်ႇ 830,000 ယႂၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ် တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉၵွႆး ပိုတ်ႇၶိုၼ်းၵူၺ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶိုၼ်းလီမႃးၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇဢွၼ်ႇသုၼ်ႇတူဝ် တင်းၼမ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းၵေႃၵပ်းသၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶႂၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈမႃး ဝႆးဝႆး။
2. ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ၸတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႅၼ်ႇ
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တင်းၼမ်လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သျၢၼ်းႁၢႆး ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈငႃႇမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈတၢင်ႇလဝ်ႈ တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လႆႈ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1951 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ် 6 ၸုမ်းသေ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်သင်ႇၶၢႆ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁၢတ်ႉဝႄး ၶႄႇ ႁူင်းၵၢၼ် သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း Daxin ဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁႅင်းတႅမ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ Yuanda, Zhongxin, Jinlong လႄႈ Lianggong ဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းပၢၼ်ၵၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈ Shanghai Municipal Ministry of Funduel မိူင်းၶႄႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇ I Util ၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽွင်းငမ်း ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸီႉၼႄၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶေႃႈသင်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝၢႆႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶေႃႈသင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် ႁႂ်ႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၶၢႆ လူၺ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ် လွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ် လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်မီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ၸိူဝ်းဢၼ် တူၵ်းလိုၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းပၢႆးၸၢင်ႊ၊ ၶူဝ်းၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ တင်းၼမ် တႃႇ ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၾႆးၾႃႉ၊
3. ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် တႃႇၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် 5 ပီႊ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၸေႊမိူင်း လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ 156 ဢၼ်သေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ယူႊမႅၼ်ႊ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶွမ်ႊပၼီႊ လဵၵ်း လႄႈ လဵၵ်း ဢႅၼ်ႇသျႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်လူင် 2 ဢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၶိုၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ တီႈႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ယူႊမႅၼ်ႊ ဝႆးဝႆးၼၼ်ႉ လုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၸိၼ်ႇလူင် ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇၸၢမ်းတူၺ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇလဵၵ်း ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်း ၵၢင် ၸုပ်ႈၼိုင်ႈ။ ႁူင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင် ဢၼ်ၸၢမ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ တေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆ တေဝူၼ်ႉလႆႈယူႇ။ မၢင်မဵဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈယိူင်ႈၸွမ်း တူဝ်ယၢင်ႇ ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ပၼ်မႃးၼၼ်ႉၵွႆးသေ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ပဵၼ်တႄႉၼၼ်ႉ တေလႆႈထတ်းတူၺ်း ႁဵတ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မၼ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉလႄႈ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တူဝ်လဵၵ်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇမီး ၶိူင်ႈၶုတ်း တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူးလႅင်း ဢၼ်ပဵၼ် oblique hole ၶွင်တူဝ်ၶိင်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်မိုဝ်းၵူၺ်း ၶုတ်းလႆႈသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မႄးပၼ်။ ဝၢႆးသေ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵဵတ်ႉလဵၵ်း ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင် NPS3/8 ~ NPS2 လႄႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ႁပ်ႉႁွင်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶိုင်ႈပီႊ 1952 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် သျၢၼ်းႁၢႆးယွၼ်ႇတႃႇ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်ၾၢင် လႄႈ ပိူင်တႅၵ်ႈ သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉသေ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း လူၺ်ႈႁဵတ်းသေ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တင်းၼမ်။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸၢမ်းတူၺ်း ဝႅၼ်ႇလဵၵ်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းသေ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း တီႈႁူင်းၵၢၼ်လၢႆလၢႆတီႈ ၼႂ်းဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်ဢေးသျႃး (မိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ်မႄးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး) လႆႈႁဵတ်းပၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈတၢင်ႇလဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁူင်းၵၢၼ် သီႇၾၢင်ႇ ၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ်ၽဝ်ၾႆး။ လိုၼ်းသုတ်းမႃး လွင်ႈၸၢမ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ ဢွင်ႇမၢၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၸၢမ်းတူၺ်း ပိူင်ၾၢင် ဝႅၼ်ႇလဵၵ်း ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်းၶွပ်ႇ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆသေ သူင်ႇၵႂႃႇတီႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ယူႊမႅၼ်ႊ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း သျႅၼ်းယၢင်း ၶျႅင်ၾႃႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း သျၢၼ်းႁၢႆး တႃႇၶျိၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ဝႅၼ်ႇပႃႇႁႅင်းတႅမ်ႇဢၼ်မီး တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ် တႃႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ ၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ လဵၵ်းလႄႈ လဵၵ်း ဢႅၼ်ႇသျႅၼ်ႇ တေၶိုၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝဵင်းလူင်။
ၽွင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶိုၼ်းလီမႃးၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဝႆးဝႆး။ မိူဝ်ႈပီႊ 1949 ၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီး 387t ၵွႆးသေ မိူဝ်ႈပီႊ 1952 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈထိုင် 1015t ၼႆယဝ်ႉ။
02ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႄႇမႃး
မိူဝ်ႈပီႊ 1953 ၼၼ်ႉ မိူင်းႁဝ်း တႄႇႁဵတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် 5 ပီႊ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ ၶၢဝ်းၼႆႉ လွင်ႈလူဝ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼမ်မႃး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႇသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ မီးတင်းၼမ်သေတႃႉ ႁႅင်းပၢႆးၸၢင်ႊၶဝ် ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၶဝ် ငၢႆႈငၢႆႈ ၶိူင်ႈတႅၵ်ႈၶဝ် လဵၵ်ႉၼႃႇ လႄႈ ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၼႃႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵမ်ႉထႅမ်လႆႈ လွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆးၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ (ႁွင်ႉဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ) သိုပ်ႇၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁူင်းၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈငႃႇမၼ်းသေ ၶႂၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် လႄႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈ လုပ်ႇသၼ်လင် လႄႈ လွတ်ႇၵွၵ်းႁူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ Enterprise ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်း တႄႇတႄႇႁဵတ်းမႃး။
1. လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ထူၼ်ႈသွင် တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး
ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇယဝ်ႉ ပႃႇတီႇၼႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပေႃႇလသီႇ “ၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ လႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ” တႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းၶဝ်။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၼၼ်ႉ မီးႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇဢွၼ်ႇ 60 ဢမ်ႇၼၼ် 70 ဢၼ်။ ႁူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်း 20 တေႃႇ 30 ၵေႃႉၵူၺ်းသေ ဢၼ်လဵၵ်ႉသုတ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း။ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇသေတႃႉ ပၢႆးၸၢင်ႊ လႄႈ လၢႆးၸတ်းၵၢၼ်ၶဝ် တူၵ်းလိုၼ်းၼႃႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ် လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း မီးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢႆၶႅၼ် ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ၼိုင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် သွင်ဢၼ်ၵွႆးသေ မီးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တႃႇၶူၼ်းၶဝ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵွႆးသေ ၵမ်ႈၼမ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းမိုဝ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၊ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇဢွၵ်ႇၽႅၼ်သၢင်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢမ်းတူၺ်း။ ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၸေႊမိူင်း လူဝ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၵုမ်းထိင်းလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ။ တႃႇတေႁဵတ်းလႆႈၸိူင်ႉၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် သၢႆၼမ်ႉမၼ်း မၢႆ 1၊ ပေႃးဢဝ် ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် ဢၼ်မီးတီႈသုၼ်ၵၢင် ၽၢႆႇပၢႆးၸၢင်ႊ လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၽႄႈၸွတ်ႇ လႄႈ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉၼၼ်ႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မီးၸႂ်ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ တင်းၼမ်သေ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ သုၼ်ႇတူဝ် ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် မိူဝ်ႈပီႊ 1956 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ႁႂ်ႈယႂ်ႇသေ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သျၢၼ်းႁၢႆး၊ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈဝႆႉ ယွၼ်ႇတႃႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ တီႈႁူင်းၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႇတင်ႈၵိင်ႇၽႄပႃႇတီႇ လႄႈ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၸၼ်ႉတႂ်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈတၢင်တူဝ် ၵူၼ်းမိူင်း တႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ၼႃႈၵၢၼ် ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႄႈ ၵေႃႇတင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈ လႄႈ ၸုမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ငိုၼ်းတွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆး ၸတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ငၢႆးၵၼ်တင်း ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင် ၸေႊမိူင်းၼၼ်ႉ လွႆးလွႆးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႃႈလိၼ်သျႅၼ်းယၢင်းၵေႃႈ ဢဝ်ႁူင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႇ 21 ဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၶျႅင်ႊၾႃႊၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ. တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶမ်ႇပၼီႇ ဝႅၼ်ႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
2. ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဝဵင်းသျႅၼ်းယၢင်း လႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ
မိူဝ်ႈၽွင်း ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆးၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၵမ်းသိုဝ်ႈ ၵူႊဢၼ်သေ ၸႅင်ႈလႅင်းပၼ် တၢင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၵမ်းသိုဝ်ႈ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင် ၸေႊမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ၼၼ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ သျႅၼ်းယၢင်း လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ။ ၶမ်ႇပၼီႇ။ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်မီးမႃးဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လုမ်းလူင် ၶမ်ႇပၼီႇ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ပွမ် တီႇၶျၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇယဝ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလၢႆလၢႆမဵဝ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၅၃ ၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တႃႇႁဵတ်းမႆႉ၊ မိူဝ်ႈပီႊ 1954 ၽွင်းယူႇတႂ်ႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် လုမ်းၽၢႆႇၼိုင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 1,585 ၵေႃႉ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလၢႆလၢႆမဵဝ်း 147 ၸုမ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လဵၵ်းၶွပ်ႇ လႄႈ ႁႅင်းပၢႆးၸၢင်ႊမၼ်းၵေႃႈ ႁႅင်းယႂ်ႇ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်။ တႄႇဢဝ်ပီႊ 1955 မႃး ၼင်ႇႁိုဝ် တေမႅၼ်ႈၸွမ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းသေ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁေႈ၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈၶၢႆႉမႃးတီႈႁူင်းၵၢၼ်ပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း သျႅၼ်းယၢင်း၊ မိူဝ်ႈပီႊ 1956 ၼၼ်ႉ 837t ၶွင်ဝႅၼ်ႇႁႅင်းတႅမ်ႇလႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးသေ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင်လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင် တင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1959 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ 4213 တၢၼ်ႇသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင် 1291 တၢၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1962 ၼၼ်ႉ လႆႈမႄးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းၵၢင် သျႅၼ်းယၢင်းသေ ပဵၼ်မႃး ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ် လုပ်ႇသၼ်လင် ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
3. လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈသုင်သုတ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း
မိူဝ်ႈပႆႇၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းၶႄႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လႆႈၵႄႈလိတ်ႈ လူၺ်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် လႄႈ လွင်ႈတိုၵ်းတေႃးၵၼ်။ ၼႂ်းပၢၼ် “Great Leap Forward” ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်သုင်သုတ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၼ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ - မိူဝ်ႈပီႊ 1949 ၼၼ်ႉ မီး 387 တၢၼ်ႇ၊ မိူဝ်ႈပီႊ 1956 ၼၼ်ႉ မီး 8126 တၢၼ်ႇ၊ မိူဝ်ႈပီႊ 1959 ၼၼ်ႉ မီး 49746 တၢၼ်ႇ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင်လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ဝၢႆးလင်သေ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆ မိူဝ်ႈပီႊ 1956 သေ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 175t ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1959 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 1799t ဢၼ်ပဵၼ် 10.3 ပုၼ်ႈ လိူဝ်သေ မိူဝ်ႈပီႊ 1956 ၼၼ်ႉသေ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဝႆးဝႆးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တေႉတေႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1955 ၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လျၢင်ႇၵူင်း ၸၢမ်းတူၺ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ တူၼ်ႈမႆႉၶရိတ်ႉသမၢတ်ႉ တႃႇႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ယူႊမႅၼ်ႊ၊ ႁူင်းၵၢၼ် သျၢၼ်းႁၢႆး ယွၼ်ႇတႃႇ၊ၸူင်းသျိၼ်ႇ၊ဝီႇယီႇ၊ရူင်ႇၾႃႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸၢမ်းတူၺ်း လဵၵ်းၶွပ်ႇ လဵၵ်း ဢၼ်ဢဝ် ႁႅင်းတဵၵ်း ၵၢင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်း ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈ တႃႇ ႁူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ႁႅင်းတဵၵ်းသုင် PN160 လႄႈ PN320 ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဝဵင်းသျႅၼ်းယၢင်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း သုၸူဝ်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ဢွၼ်တၢင်း ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ သူႇၸူဝ်ႇ) ၶဝ် ၸၢမ်းတူၺ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် တႃႇႁူင်းၵၢၼ် ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီး ၸိလိၼ်ႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း Shenyang Chengfa ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၽၵ်းတူၾႆးၾႃႉ ဢၼ်မီးတၢင်းယႂ်ႇ DN3000 ၼၼ်ႉ ဢွင်ႇမၢၼ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၼၵ်းသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဝဵင်းသျႅၼ်းယၢင်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင်သုတ်း ဢၼ်မီးတၢင်းယႂ်ႇ DN3 ~ DN10 လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်း PN1500 ~ PN2000 တႃႇၶိူင်ႈၸၢမ်းတူၺ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ ပႃႇလီႇတီႇလီႇၼိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈလီငၢမ်း၊ ႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်း Shanghai Daxin ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတႃႇၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁေႈ ဝႅၼ်ႇလူမ်းမႆႈ ဢၼ်မီးတၢင်းမႆႈသုင် ဢၼ်မီးတၢင်းယႂ်ႇ DN600 လႄႈ ဝႅၼ်ႇလူမ်း DN900 ၊ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇ တႃႇလီးယႅၼ်ႇ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇ ဝႃႇၾၢင်ႇတီႇယႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဝႆးဝႆး။ လွင်ႈဢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ မီးလၢႆမဵဝ်း လႄႈ မီးၼမ်မႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈလူဝ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး “Great Leap Forward” ၼၼ်ႉသေ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်လဵၵ်ႉ ဢၼ်ၵၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃး ၵူႊတီႈၵူႊတၢင်းယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီႊ 1958 ၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မီးမႃး မီးၸမ်ပၢၵ်ႇသေ ပဵၼ်မႃး ၸုမ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1958 ၼၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တင်းမူတ်း ၶိုၼ်ႈထိုင် 24,163t သေ ၼမ်လိူဝ် ပီႊ 1957 ၼၼ်ႉ 80% ၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်း လႆႈၶိုၼ်ႈသုင်သုတ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၶဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃးလႄႈ မၼ်းၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ပၼ်ႁႃမႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ မိူၼ်ၼင်ႇ - ၸွမ်းလင် တၢင်းၼမ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ “ႁဵတ်းလဵၵ်ႉ ႁဵတ်းယႂ်ႇ လွၵ်းလၢႆးပိုၼ်ႉတီႈ” ဢမ်ႇမီးငဝ်းလၢႆးပၢႆးၸၢင်ႊ၊ ဢွၵ်ႇၽႅၼ်သၢင်ႈ ၽွင်းႁဵတ်းယူႇ ဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်မီးပိူင်တၢႆ၊ ၶူပ်းၶူပ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သုၵ်ႉသၵ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပေႃႇလသီႇၶဝ် မီးႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလႄႈ ၽႂ်မၼ်း မီးၾၢင်ႁၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉ လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်း ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈ လႄႈ တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ႁူင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ် ပိူင်သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ် ပိူင်ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ် ပိူင်ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ လႄႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ သုၵ်ႉသၵ်ႉၼႃႇ။ ပေႃးဢဝ် ၸိူဝ်ႉၽၼ်း၊ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ၊ တၢင်းယႂ်ႇ လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်၊ တၢင်းယၢဝ်း ၶူင်သၢင်ႈ၊ ငဝ်းလၢႆး ၸၢမ်းတူၺ်း၊ ပိူင်ၸၢမ်းတူၺ်း၊ မၢႆသီ၊ ပၢႆးတူဝ် လႄႈ ပၢႆးထၢတ်ႈ၊ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ငဝ်းလၢႆးၼႆႉ တေၶိုၼ်းပိၼ်ႇပၢႆႇလႆႈၼၼ်ႉ ၸေႊမိူင်းတႅပ်းတတ်း တႃႇတေၸတ်းႁဵတ်း ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 2019 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ.
4. ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း
ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁူႉလႆႈ ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ 1958 ၼၼ်ႉ လုမ်းမၢႆၼိုင်ႈ လႄႈ လုမ်းမၢႆသၢမ် ႁွင်ႈၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မၢႆၼိုင်ႈ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်း လႆႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း 4 ၸႄႈတွၼ်ႈ လႄႈ 24 ဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပွတ်းႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းၶႄႇပွတ်းႁွင်ႇ မိူင်းၶႄႇပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း သေ ၵူတ်ႇထတ်း ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ 90 တီႈ တင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇမႃးယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈထတ်းသၢင်တူၺ်း ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီး တၢင်းယႂ်ႇ လႄႈ မီးလၢႆမဵဝ်း လႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၼမ်လိူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ သျႅၼ်းယၢင်း၊ ႁူင်းၵၢၼ် ႁူင်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်း ႁၢတ်ႉဝႄး ဝဵင်းပိူၺ်ႇၵျိင်း (ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ဢွၼ်တၢင်း ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝဵင်းပိူၺ်ႇၵျိင်း) ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႃႇၾၢင်တီးယႅၼ်ႇ ႁူင်းၵၢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၶျွင်ႇၶျိင်း ႁူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ လၢႆလၢႆတီႈ တီႈဝဵင်းသျၢၼ်းႁၢႆး လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် သျၢၼ်းႁၢႆး သၢႆၼမ်ႉမၼ်း 1, 2, 3, 4, 5, လႄႈ 6 ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉသေ ပၼ်ႁႃပိူင်လူင် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းဝႃႈ-
1) ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တင်းမူတ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၵၢၼ်ငၢၼ်း ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်းၵမ်းၵမ်းသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇ။
2) ပိူင်ၶူဝ်းၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လိူၵ်ႈဢဝ် လႄႈ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ တင်းၼမ်။
3) ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်တႅၵ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ဢမ်ႇလီၼႃႇလႄႈ တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၼ်ႁႃ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉသေ ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် လႆႈတၢင်ႇၼႄ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ် 3 ၶေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ် တင်းမူတ်း ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် လႄႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ပၢႆးတူဝ် လႄႈ ပၢႆးထၢတ်ႈ ၶူင်ဢွၵ်ႇပိူင်မၢႆမီႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်၊ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၸၢမ်းတူၺ်း။ 1. ၽူႈၼမ်းၼႂ်း လုမ်းမၢႆ 3 ၶဝ် ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉတႄႉတႄႉ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶဝ်ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇ ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပိူင်လၵ်းၸဵင်၊ ၶဝ်မၢပ်ႇမႂ်ပၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ပၢႆးၸၢင်ႊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶွင် ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈၸတ်းၵၢၼ် ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း တႃႇတေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိူင်တႅၵ်ႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း တႃႇသၢႆၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူဝ်ႈပီႊ 1961 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးမိုဝ်း". ပိူင်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း တႃႇသၢႆၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်မၢႆမီႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ “ပပ်ႉမၢႆတွင်း ပိူင်ႁၢင်ႊ ဝႅၼ်ႇပႃႇ” ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈမုၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပိူင်ႁၢင်ႊ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ပိူင်ႁၢင်ႊ ၶူဝ်းၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈထတ်းသၢင် ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉသေ လႆႈႁၼ် ၶေႃႈလမ်ႇလွင်ႈ ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ မိူင်းႁဝ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသေ လႆႈဢဝ်လၢႆးတၢင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လႄႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ တႃႇတေ ၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈယိူင်ႈၸွမ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ လႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇမီး ပိူင်တႅၵ်ႈၼၼ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢႆးၸၢင်ႊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ယႂ်ႇလူင်သေ တႄႇၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်ၶူင်သၢင်ႈ ႁင်းၶေႃ လႄႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
03 ၶေႃႈၼမ်း
ပီ 1949 တေႃႇထိုင် 1959 မိူင်းတႆးႁဝ်းဝႅၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်းလီမႃးဝႆးဝႆး တီႈဢၼ်ၶႄႇၵဝ်ႇ ဢမ်ႇသုၵ်ႉသၵ်ႉၼၼ်ႉသေ တႄႇတႄႇႁဵတ်းမႃး၊ လုၵ်ႉတီႈ ၵၢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ယိူင်ႈႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်းdesign လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တႄႇဢဝ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတႅမ်ႇ တေႃႇထိုင် ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးႁႅင်းတဵၵ်းသုင် လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းပၢၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆးလႄႈ မီးပၼ်ႁႃ ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ တႄႇဢဝ် ဢၼ်ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် သုၼ်ၵၢင် ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁႃႁၼ် လွင်ႈတၢင်းပၼ်ႁႃ ဢၼ်ပဵၼ်မႃး လူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉသေ လႆႈဢဝ်လၢႆးတၢင်း လႄႈ လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လႄႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ တႃႇႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တေၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၶိုတ်းပၢၼ် ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈဢၼ် ၸုမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၵေႃႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ လႆႈတမ်းဝၢင်းပၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်လီမႃး။
ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ၽႄ: လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ-27-2022
