လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်

မီးလၢႆမဵဝ်းလႄႈ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ, ပိူင်လူင်မၼ်း ပႃးဝႆႉ ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ၊ၵွၵ်းၵွၵ်း၊ဝႅၼ်ႇထရွတ်ႉ၊ဝႅၼ်ႇပႅတ်ႉ၊ဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉ၊ဝႅၼ်ႇမၢၵ်ႇၼင်၊ဝႅၼ်ႇၾႆးၾႃႉ၊ဝႅၼ်ႇၽႅၼ်ႇ၊ဝႅၼ်ႇထတ်း၊ဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ဝႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇလူတ်းယွမ်းႁႅင်း၊ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဝႅၼ်ႇထတ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း။

1 ဝႅၼ်ႇၽိုင်ႈ
Butterfly valve ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိုတ်ႇဢိုတ်း ၽႅၼ်ႇပႅၵ်ႇ ဢၼ်ပၼ်ႇႁွပ်ႈ ၵႅၼ်ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း ၼႂ်းတူဝ်ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ 90° သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈ။ ဝႅၼ်ႇပႃႇ Butterfly ၼႆႉ မၼ်းလဵၵ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းမဝ် လႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းငၢႆႈငၢႆႈသေ မၼ်းမီးဝႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႈမၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းလူဝ်ႇပၼ်ႇ 90° ၵူၺ်း၊ မၼ်းၸၢင်ႈပိုတ်ႇဢိုတ်းလႆႈဝႆးဝႆးသေ လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်းၵေႃႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။ မိူဝ်ႈဢၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽုၺ်ႇဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်းၼႃ ၽႅၼ်ႇၽိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈ မိူဝ်ႈဢၼ် ၼမ်ႉၵၢင် လႆလတ်းၽၢၼ်ႇ တူဝ်ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉၵွႆးလႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်း ဢၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ လဵၵ်ႉၼႃႇလႄႈ မၼ်းမီး ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈလႆ ဢၼ်လီလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၽိုင်ႈၼႆႉ ၸႅၵ်ႇပဵၼ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်ၼူမ် လႄႈ ဢၼ်ၶႅင် ဢၼ်ပဵၼ်ႁေႈ။ Elastic sealing valve ဢၼ်ပဵၼ် ဝူင်းႁူမ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ်သႂ်ႇလႆႈ တီႈတူဝ်ဝႅၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်သႂ်ႇတီႈ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၶႅပ်း ဢၼ်မီး လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်း ဢၼ်လီ ဢၼ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇ throttling ၊ ဝႅၼ်ႇဢၼ်မီး ႁေႈႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢႃႇယုမၼ်း တေယၢဝ်းလိူဝ် ဢၼ်မီး ႁေႈႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉသေတႃႉ တႃႇတေႁူမ်ႇလႆႈ တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းယၢပ်ႇ။ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ယႂ်ႇလူင် ၼႂ်းလွင်ႈလႆၼမ်ႉ လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းတူၵ်း လႄႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈထွၼ်ၼမ်ႉ လီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇႁေႈၼႆႉ ၸၢင်ႈမေႃယူႇၸွမ်း တၢင်းမႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်သုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉသေ ၶိူင်ႈႁူမ်ႇ ဢၼ်ယိုတ်ႈယၢဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လူၺ်ႈ တၢင်းမႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

2ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ
ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇၼႆႉ မၢႆထိုင် ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ ဢၼ်တူဝ်ပိုတ်ႇဢိုတ်းမၼ်း (ၽႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇ တူၼ်ႈဝႅၼ်ႇ ႁေႃႈၵႂႃႇသေ ၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလူင်း ၸွမ်းၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ တီႈၼင်ႈဝႅၼ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႊၵွင်ႉသၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တတ်းပႅတ်ႈ တၢင်းလႆၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း globe valve ၼႆၸိုင် gate valve ၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းလႆႈလီလိူဝ် လွင်ႈၶၢမ်ႇၼမ်ႉမၼ်းဢေႇလိူဝ် လွင်ႈၶတ်းၸႂ်တႃႇပိုတ်ႇဢိုတ်း လႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈမႄးၵုမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ လွင်ႈဢမ်ႇလီမၼ်းတႄႉ တၢင်းယႂ်ႇမၼ်း ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်း သုၵ်ႉသၵ်ႉလိူဝ် ၵွၵ်းႁူဝ် ၵွၵ်းႁူဝ် ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼုင်ႈငၢႆႈ တႃႇတေ လုမ်းလႃး ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ထရွတ်ႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ တီႈယူႇ သဵၼ်ႈသၢႆ ဢၼ်မီးတီႈ တူၼ်ႈၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ၸႅၵ်ႇပဵၼ် သွင်မဵဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် မဵဝ်းသႅၼ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇ လႄႈ မဵဝ်းဢၼ်လမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၾၢင် ၵဵတ်ႉၼၼ်ႉသေ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ သွင်မဵဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် မဵဝ်း wedge လႄႈ မဵဝ်း parallel ၼႆယဝ်ႉ။

3 ထတ်းတူၺ်း ဝႅၼ်ႇ
ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၼမ်ႉလႆၶိုၼ်း ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇ ၶွင် ၶႅၵ်ႉဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉ တႂ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႅင်းၼမ်ႉသေ ၼမ်ႉၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၽၢႆႇၶဝ်ႈ လႆၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈႁႅင်းတဵၵ်းၽၢႆႇၶဝ်ႈ ဢေႇလိူဝ် ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇဝႅၼ်ႇပႃႇ တေဢိုတ်းႁင်းမၼ်း တႂ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႅင်းၼမ်ႉ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႅင်းၸၼ်မၼ်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈတၢင်းတၢင်ႇဢၼ် တႃႇႁႄႉၵင်ႈ ၼမ်ႉဢၼ်လႆၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ လၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းသေ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇထတ်း ဢၼ်ယုၵ်ႉ လႄႈ ဝႅၼ်ႇထတ်း ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။ မဵဝ်းယုၵ်ႉၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းလႆႈလီလိူဝ်သေ မဵဝ်းသႅၼ်း swing ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁူးၸုပ်ႇ လွတ်ႇၸုပ်ႇ ပၢမ်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈ ဝႅၼ်ႇတႂ်ႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းတႄႉ တေလႆႈဢဝ်ၼမ်ႉ တဵမ်လွတ်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းပၢမ်ႉၼမ်ႉ ၵွၼ်ႇပႆႇတႄႇပၢမ်ႉၼမ်ႉ၊ ႁႂ်ႈလွတ်ႇၼမ်ႉၶဝ်ႈ လႄႈ တူဝ်ပၢမ်ႉၼမ်ႉ တဵမ်ဝႆႉ ဝၢႆးသေ ပၢမ်ႉၼမ်ႉ ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၶိုၼ်းတႄႇၶိုၼ်း။ ဝႅၼ်ႇတႂ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေဢဝ်တၢင်ႇဝႆႉ တီႈၼိူဝ် လွတ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်တင်ႈဝႆႉ တီႈႁူးၶဝ်ႈ ပၢမ်ႉၼၼ်ႉၵွႆးသေ ၼမ်ႉၵၢင်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈတႂ်ႈ လႆလူင်းၵႂႃႇ ၼိူဝ်။

4 ၵလူဝ်ႇဝႅၼ်ႇ
ဝႅၼ်ႇပႃႇ လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဢိုတ်းဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈသေ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇလႄႈ ဢၼ်ဢိုတ်း (ဝႅၼ်ႇပႃႇ) ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇ တူၼ်ႈဝႅၼ်ႇပႃႇ ၶၢႆႉၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈလူင်း ၸွမ်း ၵႅၼ် တီႈၼင်ႈဝႅၼ်ႇပႃႇ (ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇၼႆၸိုင် မၼ်းမီးလွင်ႈမႄးလႆႈလီ လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းဢမ်ႇလီ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈငၢႆႈငၢႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႄႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢၼ်ငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လွင်ႈၶၢမ်ႇၼမ်ႉယႂ်ႇ လႄႈ ၵႃႈၶၼ်ဢေႇ။

5 ဝႅၼ်ႇပႃႇမၢၵ်ႇၼင်
ပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်ပိုတ်ႇလႄႈ ဢၼ်ဢိုတ်း ၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈမူၼ်း ဢၼ်မီး ႁူးလတ်းၽၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မူၼ်းၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႈမူၼ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ႇၸွမ်း တူၼ်ႈဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇတေ ႁူႉထိုင် လွင်ႈပိုတ်ႇ လႄႈ ဢၼ်ဢိုတ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈငၢႆႈငၢႆႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈငၢႆႈ တၢင်းလဵၵ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမဝ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢေႇ ႁႅင်းၶၢမ်ႇၼမ်ႉလဵၵ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႇလႆႈလီ လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်။

6 ဝႅၼ်ႇထရွတ်ႉ
လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဝႅၼ်ႇထရူဝ်ႇတႄႇၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း မိူၼ်ၵၼ်တင်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇ လိူဝ်သေ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၶႅပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ တၢင်းယၢဝ်း တီႈၼင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယႂ်ႇၼႃႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ တၢင်းသုင် တီႈပိုတ်ႇမၼ်း လဵၵ်ႉ။ ၼမ်ႉလႆၵၢင် ၶိုၼ်ႈမႃး ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶူပ်းၵိၼ် ၶႅပ်းဝႅၼ်ႇ ဝႆးမႃး။ ဝႅၼ်ႇထရွတ်ႉၼႆႉ တၢင်းယႂ်ႇမၼ်းလဵၵ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းမဝ် လႄႈ မၼ်းၸၢင်ႈမႄးလႆႈလီသေတႃႉ လွင်ႈမႄးမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးသုင်။

7 ပလၵ်ႉဝႅၼ်ႇ
ဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တူဝ်ပလၵ်ႉ ဢၼ်မီးႁူးလတ်းၽၢၼ်ႇ ပဵၼ်တီႈပိုတ်ႇ လႄႈ တွၼ်ႈဢိုတ်းသေ တူဝ်ပလၵ်ႉၼၼ်ႉ ပၼ်ႇၸွမ်း တူၼ်ႈဝႅၼ်ႇ တႃႇတေႁူႉလႆႈ လွင်ႈပိုတ်ႇဢိုတ်း ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈဝႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈငၢႆႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ ၼမ်ႉလဵၵ်ႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢေႇ လႄႈ ၼမ်ႉၼၵ်းမဝ်။ မီးဝႅၼ်ႇပလၵ်ႉ ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇ သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ သၢမ်သဵၼ်ႈ လႄႈ သီႇသဵၼ်ႈ။ ၽႅၼ်ႇပလၵ်ႉ ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ တတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၵၢင်သေ ၽႅၼ်ႇပလၵ်ႉ သၢမ်ၽၢႆႇ လႄႈ သီႇၽၢႆႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၸႅၵ်ႇၽႄ ၶိူင်ႈၵၢင်။

8 ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း
တွၼ်ႈပိုတ်ႇလႄႈ ဢိုတ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဢဝ် ယၢင် ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈ တူဝ်ဝႅၼ်ႇပႃႇ လႄႈ ၽႅၼ်ႇႁူမ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းၵၢင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မၼ်ႈဝႆႉ တီႈၼိူဝ် တူၼ်ႈဝႅၼ်ႇလ်သေ တူဝ်ဝႅၼ်ႇလ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ယၢင် သႂ်ႇဝႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶိူင်ႈၵၢင် ဢမ်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းႁူးၼႂ်း ၽႃႈႁူမ်ႇဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ တီႈတူၼ်ႈဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၵွၵ်းဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ။ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း ဢၼ်မီးၼႂ်း ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇႁူမ်ႇငမ်းလႆႈလီ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးငၢႆႈငၢႆႈ လႄႈ လွင်ႈၶၢမ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ။ ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်းၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇပဵၼ် မဵဝ်း weir ၊