လၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် လွင်ႈၶူၼ်းၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ဝႅၼ်ႇ

လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ။ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈလွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၽၢႆႇတၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်သုင်၊ လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ တၢင်းယႂ်ႇ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ဝႅၼ်ႇလိၼ် လိၼ်ၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ် 0.001~0.003mm ၊ လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ၸေျႃႇမႄႇထရီႇ (မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်) ၼၼ်ႉ ပဵၼ် 0.001mm ၊ ၽိဝ်ၼႃႈမၼ်း ၶႅင် 0.1~0.008 ။

ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ 5 လွင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် လၢႆးၶူၼ်းၶဝ်း၊

1. လၢႆးၶူၼ်း

ၶိူင်ႈၶူၼ်း လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇ ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်လီလီသေ ၶိူင်ႈၶူၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူၼ်း ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ ၸွမ်းၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈ ၶိူင်ႈလႅပ်ႈ လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်း ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶိူင်ႈလႅပ်ႈ လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇ ၶၢႆႉၵႂႃႇ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽွင်မဵတ်ႉ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၶိူင်ႈႁူမ်ႇၼၼ်ႉ ပွတ်းၼိုင်ႈ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် တေၵူၼ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၶိူင်ႈလပ်ႉ လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢပ်ႈႁေႈ။ ၸိၵ်းလွႆ ဢၼ်မီးတီႈၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်လိၼ် ဢွၵ်ႇၵႂႃႇဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမႃး ၸေႃႇမႄႇထရီႇ ဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉ လွႆးလွႆးယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶူၼ်းၶဝ်း ၼိူဝ်ႁေႈၼၼ်ႉၵွႆး မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶေးမီး ၼႆယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၶိူင်ႈၶူၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢွၵ်ႇသီႇတဵင်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်း ဝႆးမႃး။

2 . လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶူၼ်း

မိူဝ်ႈၶိူင်ႈၶူၼ်း လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇ ၶၢႆႉၵႂႃႇ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႈပွင်း သဵၼ်ႈတၢင်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် တီႈၸုတ်ႇတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉ ဢၼ်မီးၼိူဝ် ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇ တေႃႇထိုင် ၶိူင်ႈၶူၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမိူၼ်ၵၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းမႃး လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတႃႇသေႇ။ လွင်ႈဢၼ် တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းမႃး လႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈဢၼ် မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်း ၵူႊဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁႂ်ႈ ၶိုၼ်းႁဵတ်းၶိုၼ်း သဵၼ်ႈတၢင်းမၼ်း ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း လႄႈ ႁႂ်ႈၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းတူင်ႉၼိုင် ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၽဵင်ႇၽဵင်ႇၵၼ် လႄႈ ႁေႈဢၼ်မီးၼိူဝ် ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊတႅပ်းၽဵင်ႇၵၼ်လႆႈ။

လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူၼ်းၶဝ်းၼႆႉ မၼ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉလႄႈ တၢင်းတူင်ႉၼိုင်မၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ တင်းၼမ်သေတႃႉ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူၼ်းၶဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းႁဵတ်းၸွမ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၶူၼ်းၶဝ်းၵၼ်ဝႆႉ လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈ တေပဵၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်း လူၺ်ႈမိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်း လူၺ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႆသေတႃႉ လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ၸေျႃႇမႄႇထရီႇ ၽိဝ်ၼႃႈ ဝူင်းႁူမ်ႇၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇ လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ၸေျႃႇမႄႇထရီႇ ၶိူင်ႈၶူၼ်း လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

3. တၢင်းဝႆးၶူၼ်း

ယိုင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူၼ်းၶဝ်းဝႆး ယိုင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း မီးၽွၼ်းလီ။ တၢင်းဝႆး ၵၢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်းၼၼ်ႉ ဝႆးသေ ၽွင်ယိူဝ်ႇ ဢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်းၼၼ်ႉ လတ်းၽၢၼ်ႇ ၽိဝ်ၼႃႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၼိုင်ႈယူၼ်းၼၼ်ႉ ၼမ်လိူဝ်သေ ႁေႈၵေႃႈ လႆႈတႅပ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်လိူဝ်မႃး။

တၢင်းဝႆး ဢၼ်မၼ်းၶူၼ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ် 10~240m/min ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်းဝႆး ၶူၼ်းၶဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇပူၼ်ႉ 30m/min ။ တၢင်းဝႆး ၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း ၶူဝ်းၶွင် ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းဝႆး ၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ ၶူဝ်းၶွင် ၶမ်း လႄႈ လဵၵ်း ၶွပ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ် 10~45m/min ၊ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ လဵၵ်းၶႅင် လႄႈ လဵၵ်းၶႅင်ၼၼ်ႉ မီး 25~80m/min ၊ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ လဵၵ်းဢေႃးသတီးၼိတ်ႉ 10~25m/min ။

4. ႁႅင်းတဵၵ်းၶူၼ်း

လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း တေတိူဝ်းမႃးၸွမ်း ႁႅင်းၶူၼ်းၶဝ်း တိူဝ်းမႃးသေ ႁႅင်းၶူၼ်းၶဝ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသုင်ပူၼ်ႉတီႈ ၵမ်ႈၼမ် 0.01-0.4MPa ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ လဵၵ်းၶွပ်ႇ လႄႈ လဵၵ်းဢေႃးသတီးၼိတ်ႉၼၼ်ႉ ႁႅင်းၶူၼ်းမၼ်း မီး 0.1~0.3MPa ၊ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ လဵၵ်းၶႅင် လႄႈ လဵၵ်းၶႅင်ၼၼ်ႉ မီး 0.15~0.4MPa ယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ တႃႇၶူၼ်းၶႅင် လႄႈ ၵႃႈၶၼ်လဵၵ်ႉလိူဝ် တႃႇၶူၼ်းလီလီ။

5. ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇၶူၼ်း

ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၶူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ တၢင်းၼမ်ဢၼ်တေတႅပ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢေႇၼႃႇ။ တၢင်းယႂ်ႇ ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇၶူၼ်းၶဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတႂ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်တေလႆႈ မၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေလႆႈ ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉသေ တေလႆႈ မႄးၵႄႈပၼ် လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးၼပ်ႉ ၶွင် ဝူင်း ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ယိုင်ႈ ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇၶူၼ်းၶဝ်း လဵၵ်ႉ ယိုင်ႈလီ။

ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်တေႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ထုၵ်ႇလီ ၶူၼ်းႁႂ်ႈလီလီ ၵွၼ်ႇပႆႇၶူၼ်း။ ဝၢႆးသေ ၶူၼ်းႁႂ်ႈလီလီယဝ်ႉ ၽိဝ်ၼႃႈဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလႅပ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈသေ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ဢၼ်ဢေႇသုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်- လွင်ႈပၼ်တၢင်းၵႂၢင်ႈ 0.008~0.020mm ၊ ၶႂၢင်ႉႁိူဝ်းမိၼ် 0.006~0.015mm ။ ဢဝ်ၵႃႈၶၼ်လဵၵ်ႉ မိူဝ်ႈဢဝ်မိုဝ်းၶူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶႅင်ၶူဝ်းၶွင် သုင်သေ ဢဝ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶႅင်ၶူဝ်းၶွင် ဢေႇ။

ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉ တူဝ်ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇတေ ၵူၼ်ႇပင်း လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၸင်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ လွင်ႈပိၼ်ႇပၢႆႇ ဢၼ်လီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပိၼ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈပဵၼ် လိၼ် ဢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်း ၵွၼ်ႇပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ လႄႈ လွင်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈပဵၼ် 0.012~0.050mm ယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႇပၼီႇ တီႇယႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ တၢင်ႉၵူဝ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ႁူမ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဝႅၼ်ႇပႃႇမွၵ်ႇၵွၼ် ဢၼ်ၼင်ႈလႆႈ ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ, ၵဵတ်ႉဝႅၼ်ႇ, Y-ၸႅတ်ႈၼမ်ႉ, ဝႅၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း, ဝႅပ်ႇထတ်းဝႅပ်ႇၾႃႇ, ၸႃႉၵႂႃႇ.