လၵ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈဝႅၼ်ႇ လႄႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလိူၵ်ႈဝႅၼ်ႇ

လၵ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈဝႅၼ်ႇ
(1)လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်လႆႈ သုင် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႂ်ႇလူင် လႄႈ လွင်ႈလူႉသုမ်းသုၼ်ႇတူဝ် ယွၼ်ႉဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း လွင်ႈလူဝ်ႇ တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လူတ်းယွမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဝႄႈလွင်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းၵၢၼ် မူတ်းသႂ် မီးၾိင်ႈငႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢႆးယူႇလီ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။

(2)ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈတၢင်ႇလဝ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိူင်ၵၢၼ်။ ဝႅၼ်ႇပႃႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလီထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈလူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢင် ႁႅင်းႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမႆႈၵၢၼ် လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇလိူၵ်ႈဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ ႁႅင်းတဵၵ်းလိူဝ်လႄႈ တႃႇပွႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵၢင် ဢၼ်လိူဝ်ၼႆၸိုင် တေလႆႈလိူၵ်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်လႆလူၼ်ႉလိူဝ်၊ တႃႇတေႁႄႉၵင်ႈ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၶိုၼ်းမႃး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းထတ်းတူၺ်းဝႅၼ်ႇ၊ ဢဝ်ၼမ်ႉၵွၼ်ႈ လူမ်း လႄႈ ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵွၼ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းလွတ်ႇဢၢႆႊ လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ႁင်းမၼ်းသေ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈဢၢႆၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႅၼ်ႇထွၼ်ၼမ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢၼ် ၶိူင်ႈၵၢင် တေၵူၼ်ႇပင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ ၵူၼ်ႇပင်း ဢၼ်လီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

(3)ငၢႆႈလူမ်ၸႂ် တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇတင်ႈ လႄႈ တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး။ ဝၢႆးသေ ဝႅၼ်ႇပႃႇ တင်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇလီႁူႉလႆႈ တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းမႃး ဝႅၼ်ႇပႃႇ တီႈမၢႆပိုတ်ႇ လႄႈ သၢႆၼႄ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေၸၢင်ႊၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉလၢႆလၢႆလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ မဵဝ်းဝႅၼ်ႇ ဢၼ်လိူၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းၵႆၵႆ ႁႂ်ႈမၼ်းငၢႆႈလူမ်ၸႂ် တႃႇတင်ႈ လႄႈ တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး။

(4)ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ ၽၢႆႇတႂ်ႈ လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းပိူင်မၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈဢဝ် ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီး ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢေႇလႄႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ႁႂ်ႈလႆႈ လူတ်းယွမ်း ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလိူၵ်ႈဝႅၼ်ႇ
1.တႅပ်းတတ်း ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ငၢၼ်း ဝႅၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅၼ်ႇ ၼႂ်းၶိူင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႅင်းၵၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမႆႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

2.တႅပ်းတတ်း ၸၼ်ႉၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶွင် ဝႅၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်၊

3.တႅပ်းတတ်း မဵဝ်းဝႅၼ်ႇ လႄႈ လၢႆးႁေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်း ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ။ မဵဝ်းၸိူင်ႉၼင်ႇဝႅၼ်ႇပႃႇၵၢပ်ႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႇလႆႈ၊ ဝႅၼ်ႇထတ်း ၊ ဝႅၼ်ႇၵဵတ်ႉ ၊ဝႅၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း, etc. လၢႆးႁေႃႈလူတ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝူဝ်းမၢၵ်ႇလေႃႉ ဝူဝ်း ၾႆးၾႃႉ လူမ်း ၸႃႉၵႂႃႇ။

4.ၸွမ်းၼင်ႇ ပရႃႇမီႇတႃႇ ၸိုဝ်ႈသဵင် ၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇ။ ႁႅင်းတဵၵ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လႄႈ တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶွင် ဝႅၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွတ်ႇၵၢၼ် ဢၼ်တင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅၼ်ႇမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႅပ်းတတ်းပၼ် တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶွင်ဝႅၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ တၢင်းလႆ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈဢွၵ်ႇ ဝႅၼ်ႇ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶွင် ၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

5.တႅပ်းတတ်း ပိူင်ၵွင်ႉသၢၼ် ၽိဝ်ၼႃႈ တီႈသုတ်း ဝႅၼ်ႇပႃႇ လႄႈ လွတ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်တေႉတေႉ လႄႈ တၢင်းယႂ်ႇ ဝႅၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽလႅၼ်ႉ ႁူတ်း ၶလိပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် သဵၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

6.တႅပ်းတတ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ လႄႈ ပိူင်ၾၢင် မဵဝ်းဝႅၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ တီႈတင်ႈ တီႈတင်ႈ လႄႈ တၢင်းယႂ်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၶွင်ဝႅၼ်ႇၼၼ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႅၼ်ႇၵဵတ်ႉ rod လပ်းသိင်ႇ ဝႅၼ်ႇၵူတ်ႉ ၵူတ်ႉ ၸဵင်ႇ ဝႅၼ်ႇ မၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၶိူင်ႈၵၢင် ႁႅင်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ တၢင်းမႆႈၵၢၼ် ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈလႆႈ ၵွၵ်းဝႅၼ်ႇ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼႂ်းမၼ်း ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈ လႄႈ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။